Szkolenie i psie sporty

Agility

To jeden z psich sportów - tor przeszkód przypominający nieco koński parkur. Psy startują w różnych klasach w zależności od wzrostu i stopnia zaawansowania. Zwierzak musi pokonać przeszkody w określonej kolejności, którą wskazuje biegnący z nim przewodnik. Liczą się czas i bezblędność - niektóre bariery mają wyznaczone strefy, które czworonóg musi dotknąć łapą, w innych nie wolno mu strącić poprzeczki. Na torze znajdują się także tunele i slalom. Jumping to tor agility bez przeszkód strefowych. Agility można ćwiczyć z psem we własnym ogródku na samodzielnie skonstruowanych przeszkodach. Najlepiej jednak zapisać się do jednego z klubów zajmujących się tym sportem. W zawodach agility mogą uczestniczyć wszystkie psy. Tylko w imprezach rangi mistrzostw Polski i świata startują wyłącznie czworonogi rasowe.

Bikejoring

To sport dla doświadczonych rowerzystów i silnych szybkich psów. Choć zalicza się go do psich zaprzęgów (pies biegnie na czas przed rowerem, przywiązany do niego linką), kojarzone z nimi malamuty czy husky są do tej dyscypliny zbyt wolne, a np. szybkie charty - za mało wytrzymałe (trasy zawodów liczą zwykle 5-10 km, często w pagórkowatym terenie). Najlepiej sprawdzają się psy hodowane specjalnie do zaprzęgów - tzw. greystery i eurodogi. Do amatorskiego uprawiania bikejoringu nadaje się jednak większość psów, o ile tylko pozwalają im na to budowa, wiek i stan zdrowia. Do rozpoczęcia przygody z tym sportem wystarczą: rower, kask, uprząż, ewentualnie buty dla zwierzęcia na kamieniste trasy.

Canicross

Najprostsza spośród dyscyplin sportu psich zaprzęgów - bieg z psem przymocowanym za pomocą specjalnej linki do pasa zawodnika. Amatorsko można go uprawiać niemal z każdym zdrowym czworonogiem.

Egzamin PT

Zwieńczenie kursu PT (Psa Towarzyszącego). Egzamin można też zdać eksternistycznie po wyszkoleniu pupila samodzielnie albo na lekcjach indywidualnych. Zaliczenie egzaminu PT jest warunkiem dopuszczenia psa do szkolenia obrończego. Kurs trwa zazwyczaj trzy miesiące, ale nie wszystkim zwierzakom to wystarcza. Dlatego część psich szkółek organizuje zajęcia doszkalające (czasem nawet bezpłatne) lub zgadza się na uczestnictwo w szkoleniu tak długo, jak długo jest to potrzebne (odpłatnie). Zdanie egzaminu PT nie gwarantuje, że pies będzie idealnie posłuszny. Posłuszeństwo na co dzień jest efektem regularnej pracy z czworonogiem w różnych okolicznościach. W przeciwnym razie może się okazać, że zwierzę słucha poleceń tylko na placu szkoleniowym. Jeśli pies egzaminu nie zdał albo nie satysfakcjonuje nas ocena, można go zaliczać wielokrotnie.

Flyball

Po polsku „latająca piłka". To rodzaj sztafety dla szybkich, zwinnych psów lubiących aportować. Sport ten wymyślono w latach 70. XX w. w Kalifornii. Na torze rywalizują dwie drużyny złożone zwykle z czterech psów. Każdy musi przeskoczyć przez cztery płotki, dobiec do wyrzutni piłek, uderzając łapami w jej przednią ścianę, uwolnić piłeczkę, złapać ją i z nią wrócić, ponownie pokonując przeszkody. Gdy mija linię mety, startuje kolejny pies. Wygrywa drużyna, która osiągnie najlepszy czas.

Frisbee

Tym terminem określa się dyski, jak również sport z ich użyciem, choć sama nazwa frisbee jest zastrzeżonym znakiem towarowym firmy Wham-O. Jedną z odmian jest dogfrisbee, czyli sport polegający na tym, że człowiek rzuca dysk, a pies go łapie. To doskonała forma aktywności dla energicznych, zwinnych, zdrowych psów, które lubią aportowanie. W dogfrisbee wyróżnia się kilka dyscyplin, m.in. minidistance, longdistance i freestyle.

Instruktor szkolenia psów

Nienormowany czas pracy i rosnący popyt na usługi psich szkoleniowców sprawiają, że coraz więcej osób zaczyna się interesować tym zajęciem. Na przeszkodzie stają jednak brak ujednoliconej ścieżki edukacyjnej i wysokie - sięgające często kilkudziesięciu tysięcy złotych - ceny kursów. Zwłaszcza że droga do stopnia instruktora często wiedzie przez stopień trenera. Kursy instruktorskie organizuje m.in. Związek Kynologiczny w Polsce, ale tylko dla swoich członków, i to z pięcioletnim stażem. Można też ukończyć kurs przy którejś z fundacji. Jeśli ktoś chce szkolić psy w zakresie konkretnego sportu - np. agility - najlepiej, by zapisał się do jednego z klubów zajmujących się daną dyscypliną.

IPO

Sportowe szkolenie - w przeciwieństwie do użytkowego (np. na użytek policji) szkolenia obrończego, przygotowującego psa do obrony w sytuacji realnego zagrożenia - to gra o określonych regułach, opierająca się na popędzie łowieckim. Pies ma zdobyć rękaw pozoranta, i musi to robić w konkretny sposób (chwytać za środek), oraz wytrzymać dwa uderzenia miękką pałką (nie wolno mu uskoczyć, podczas gdy w szkoleniu użytkowym raczej uczy się go, żeby nie dał się uderzyć, lecz uskoczył i uchwycił w innym miejscu - najlepiej za rękę trzymającą pałkę). Dobry pies do sportowego szkolenia obronnego musi być nauczony posłuszeństwa, mieć silny popęd łowiecki, szybko reagować i szybko się pobudzać.

Kliker

Przyrząd szkoleniowy, plastikowe pudełeczko z blaszką wydającą po naciśnięciu dźwięk „klik-klik" (istnieją też inne modele, ale ten jest najprostszy). Służy do zaznaczania zachowań, które chcemy nagrodzić. „Klik" mówi zwierzakowi: „W tym momencie zrobiłeś coś fajnego i zaraz zostaniesz za to nagrodzony”. Za pomocą klikera można zaznaczać nawet zachowania trwające ułamek sekundy. Taką precyzję trudno osiągnąć, używając słów, dlatego kliker jest przydatny do uczenia nowych rzeczy. Najpierw trzeba jednak zwierzę uwarunkować, czyli skojarzyć dźwięk klikera z nagrodą. Jak to zrobić? Klikając i zaraz potem podając mu smakołyk (kilkanaście razy). Zawsze po kliknięciu trzeba zwierzę nagrodzić; im dłużej klikamy bez nagradzania, tym bardziej osłabiamy moc klikera. Kliknięcie samo w sobie nie jest nagrodą!

Nagrody

To podstawa skutecznego szkolenia. Psy uczą się według takich samych zasad jak my: powtarzają zachowania nagradzane. Najlepsze nagrody dla psów to jedzenie i zabawa (rzucenie piłki czy przeciąganie się sznurem). Pieszczoty i pochwały działają zazwyczaj słabiej. Kiedy uczymy psa nowej czynności, nagradzamy każde prawidłowe wykonanie (trzeba jednak umiejętnie operować nagrodami, żeby nie wykonywał poleceń tylko wtedy, gdy je widzi). Z czasem możemy zacząć nagradzać tylko najlepsze wykonania (np. szybkie przybiegnięcie na wołanie).

Obedience

Po angielsku oznacza posłuszeństwo. Jest to dyscyplina sportu z psem organizowana pod auspicjami FCI (Międzynarodowej Federacji Kynologicznej), w której zwierzę wykonuje takie ćwiczenia, jak: chodzenie przy nodze, aportowanie, zmiany pozycji czy zostawanie na komendę. W sporcie tym ceni się precyzję, ale też radosną, pełną zapału pracę.
Trenowanie obedience nie wymaga dużych nakładów finansowych ani dużej powierzchni.

Pozorant

Osoba niezbędna w szkoleniu obronnym, która „daje się psu gryźć". Nosi specjalny strój chroniący przed zębami - w IPO zwykle jest to sam rękaw, w innych rodzajach sportów obronnych (np. ring, mondioring) używa się kombinezonu chroniącego całe ciało (oprócz głowy), bo dopuszcza się gryzienie w różnych miejscach. Od pozoranta wymaga się dużej wiedzy o psychice psa oraz wyczucia - musi być doskonałym szkoleniowcem. Kiepski pozorant może zniszczyć psychikę psa. Zostają nimi prawie wyłącznie mężczyźni, dlatego że przyjęcie na siebie szarżujących kilkudziesięciu kilogramów wymaga dużo siły fizycznej.

Tropienie

Podążanie za śladem zapachowym pozostawionym przez człowieka lub zwierzę. Od wieków wykorzystywano tę umiejętność psów - najpierw przy tropieniu zwierzyny, potem także ludzi. Pod kątem tropienia szkoli się psy pracujące: ratownicze i służb specjalnych (policyjne). Jest to także dyscyplina sportu. W Polsce wchodzi w skład pracy Psa Towarzysząco-Tropiącego (PTT - tylko egzaminy, brak zawodów) oraz Psa Obronnego (IPO - egzaminy i zawody). W wielu krajach istnieją jednak również osobne dyscypliny obejmujące tylko tropienie.

Taniec z psem

Jeden z psich sportów łączący elementy posłuszeństwa, sztuczek i tańca - człowiek i pies poruszają się w rytm muzyki. Istnieje także klasa dla przewodnika z dwoma psami lub par - dwoje ludzi z psami. Wyróżnia się dwie dyscypliny: heelwork to music (chodzenie przy nodze w takt muzyki), w którym zabronione są praca na odległość i wiele figur, oraz freestyle (styl wolny) dopuszczający różne figury. Pierwsza dyscyplina uprawiana jest głównie w Wielkiej Brytanii, druga zaś cieszy się większym powodzeniem na świecie. W Polsce ZKwP zatwierdził oficjalny regulamin freestyle, niestety, nie odbywają się u nas zawody.

Uciąg

Próby uciągu to jedna z dyscyplin psich sportów. Zadaniem zwierzaka jest przeciągnięcie obciążonego wózka na określonym dystansie. Wyróżnia się dwie dyscypliny: weight pulling, czyli przeciągnięcie jak największego ciężaru o kilka metrów (o wygranej decyduje przelicznik; uciąg podzielony przez wagę psa), oraz weight drag pulling - czworonóg musi przeciągnąć ciężar równy półtorej jego wagi na dystansie blisko 20 m w jak najkrótszym czasie (zwykle zajmuje to psom ok. 4 $!). Zawodnicy noszą specjalne szelki, uszyte tak, aby ciężar rozkładał się optymalnie, a ciągnięcie było jak najbardziej komfortowe. Przewodnikowi nie wolno dotykać wózka ani psa, nie wolno mu też pomagać, można go jedynie dopingować głosem i gestami. Zawody rozgrywane są w różnych kategoriach wagowych. Najczęściej próby uciągu organizuje się dla ras północnych oraz terierów typu bull.