Hodowla

Adopcja

Nie stać cię na zwierzaka rodowodowego? Zamiast przyczyniać się do rozwoju pseudohodowli, w których często psy trzyma się w nieodpowiednich warunkach, pomóż jednemu z tysięcy bezdomnych zwierząt! Wbrew pozorom wcale nie ryzykujesz więcej, niż biorąc psa z niepewnego źródła, w którym szczeniaki są rozmnażane tylko z żądzy zysku, bez inwestowania w ich zdrowie i rozwój. Zwłaszcza jeśli adoptujesz dwumiesięczne szczenię, masz jeszcze cały miesiąc na nadrobienie ewentualnych braków w jego socjalizacji.

Przygotuj się na to, że będziesz musiał podpisać umowę adopcyjną, ale nie uważaj tego za zamach na swoją prywatność. To w trosce o dobro zwierzaka jego tymczasowi opiekunowie zobowiązują nowego właściciela do dbania o niego. I jeszcze jedno: pies ze schroniska też kosztuje! Zwykle jest to kilkadziesiąt złotych, czasami zwrot poniesionych kosztów - szczepień, leczenia itp.

Cieczka

Popularne określenie rui u psów. Objawia się krwistym wyciekiem z dróg rodnych suki i trwa 3 tygodnie. W tym czasie suka staje się bardzo atrakcyjna dla samców.

Wilki i psy wielu ras pierwotnych mają cieczkę raz w roku. W ten sposób przystosowały się do warunków naturalnych - suka nie odchowałaby zimą szczeniąt. Wraz z udomowieniem wiele suk zaczęło mieć cieczkę dwa razy w roku. Często zdarza się to co sześć miesięcy, aczkolwiek nie zawsze. Pierwsza cieczka pojawia się zwykle w wieku 6-18 miesięcy, ale u ras olbrzymich - czasem dopiero gdy suka ma 2,5 roku. jeśli jednak dwuletnia mała lub średnia suczka nie dostała jeszcze rui, może to świadczyć o zaburzeniach hormonalnych.
Dni płodne przypadają zwykle na 8.-14. dzień cieczki, ale lepiej nie spuszczać suki ze smyczy przez cały okres rui. Zdarza się bowiem, że nawet bardzo posłuszna psia panna przestaje wtedy słuchać. Również w ogrodzie nie należy zostawiać jej bez nadzoru, bo obcy samiec może przeskoczyć ogrodzenie. Problem będzie stanowić plamienie krwią. Można kupić suczce specjalne majtki w sklepie dla zwierząt albo założyć majtki dziecięce z wyciętą dziurą na ogon. Za wymienny wkład mogą służyć zwykłe podpaski lub wkładki higieniczne. Jeżeli suka nie ma uprawnień hodowlanych, najlepiej definitywnie pozbyć się problemu cieczek i niechcianych szczeniąt, sterylizując ją.

Hodowla

Świadomi miłośnicy psów określają tym mianem tylko hodowle zrzeszone w związku kynologicznym - w odróżnieniu od pseudohodowli, niemających odpowiednich uprawnień. Aby założyć prawdziwą hodowlę, nie wystarczy bowiem mieć psa „rasowego" tylko z wyglądu ani nawet naprawdę rasowego - z rodowodem. Trzeba jeszcze zdobyć uprawnienia hodowlane, i to zarówno dla suki, jak i dla psa. Wymaga to m.in. otrzymania odpowiednio wysokich ocen na wystawach, a w wypadku niektórych ras - również przeprowadzenia obowiązkowych badań i testów psychicznych. Wszystko ma służyć temu, aby przychodzące na świat szczenięta były zdrowe na ciele i umyśle.

Lubred

Kojarzenie spokrewnionych zwierząt, krytykowane przez genetyków, ma swoich zwolenników wśród hodowców. Zwiększa ryzyko wystąpienia chorób genetycznych, ale pozwala szybciej uzyskać pożądane cechy. Jeśli chodzi o rzadkie rasy o nielicznej populacji, taki sposób kojarzenia bywa koniecznością. Powinni się tym jednak zajmować tylko doświadczeni hodowcy.

Krycie

Naturalna metoda rozrodu zwierząt kopulacja wybranego samca z wybraną suką. Suka jest chętna do krycia zwykle podczas tzw. płodnych dni. Przypadają one parę dni po owulacji, ponieważ dopiero wtedy jajeczka są gotowe do zapłodnienia. Statystycznie to 8.-14. dzień cieczki, ale w praktyce spotyka się zarówno suki kryjące się w pierwszym tygodniu, jak i pod sam jej koniec. Suka gotowa do krycia przyjmuje charakterystyczną postawę z ogonem odsuniętym w bok i pozwala psu na siebie wskoczyć. Niektóre suczki dopuszczają do siebie samce nie tylko w dniach płodnych. Dlatego najpewniejszą metodą wyznaczenia odpowiedniego momentu do krycia jest pomiar poziomu progesteronu w krwi suki. Z drugiej strony nawet krycie przed owulacją może zaowocować szczeniętami, ponieważ zdrowe nasienie przeżywa w drogach rodnych nawet do tygodnia.

Miniaturyzacja

Proces hodowlany, którego celem jest uzyskanie jak najmniejszych zwierząt. Polega on na tym, że w kolejnych pokoleniach wybiera się do rozrodu coraz mniejszych rodziców. Każdy gatunek ma jednak pewne granice, poniżej których nie da się go już bardziej zminiaturyzować. Niemożliwe jest np. wyhodowanie psa wielkości myszy. Miniaturowe psy charakteryzują się m.in. dużą jabłkowatą głową z wielkimi oczami. Dzieje się tak dlatego, że mózgu nie da się zminiaturyzować tak mocno jak choćby kufy. Przesadna miniaturyzacja nie jest wskazana, może być przyczyną różnych problemów, takich jak niezarośnięte ciemiączko (miejsce na czubku głowy, w którym mózg nie jest chroniony czaszką przed urazami), kłopoty z wymianą zębów czy wypadanie rzepek kolanowych. Za to pieski miniaturowe często należą do długowiecznych.

Miot

Rodzeństwo z jednej ciąży. Warto wiedzieć, że u psów szczenięta z jednego miotu mogą mieć różnych ojców, bo suka podczas dni płodnych może być pokryta przez więcej samców. W efekcie niektóre komórki jajowe zostają zapłodnione przez nasienie jednego psa, a inne - przez nasienie drugiego. Dlatego suczkę należy chronić przed przypadkowym pokryciem, nawet jeżeli zrobił to już wybrany reproduktor. Może się więc zdarzyć, że bliżej spokrewnione będą ze sobą szczenięta z dwóch różnych miotów po tych samych rodzicach niż młode z tego samego miotu. Wielkość miotu zależy od różnych czynników, z których jednym z najważniejszych jest rozmiar suki - im większa, tym więcej szczeniąt rodzi. U ras miniaturowych normą mogą być 2-3 maluchy w miocie, u średnich 5-8, a u olbrzymich nawet kilkanaście młodych.

Rasa

Grupa zwierząt w obrębie gatunku, które są do siebie podobne z wyglądu, wykazują wspólne predyspozycje psychiczne i mogą przekazywać te same cechy potomstwu. Różne rasy psów istnieją od tysięcy lat; przez wiele stuleci kształtowały je środowisko i użytkowość, nie było natomiast formalnych wzorców ani ksiąg rodowodowych. Zmieniło się to w XIX w., kiedy w Anglii wymyślono hodowlę w czystości rasy oraz wystawy psów. Niestety, niektórym rasom nie wyszło na dobre dążenie do przesadnego uwypuklenia pewnych cech.

Rodowód

Dokument poświadczający pochodzenie psa. Zawiera informacje o ojcu, matce i dalszych przodkach. To w pewnym sensie drzewo genealogiczne psa. Rodowody mają przede wszystkim zwierzęta rasowe o udokumentowanym pochodzeniu, choć zdarzają się one również u niektórych specjalnych krzyżówek (np. mieszańców hodowanych do wyścigów psich zaprzęgów albo tzw. designer dogs, jak np. labradoodle). Rodowód wydaje związek kynologiczny lub klub rasy po spełnieniu przez rodziców psa wymogów hodowlanych. W Polsce otrzymuje się go na podstawie wydanej przez ZKwP metryki. Od wielu lat rodowód należy się wszystkim szczeniętom z miotu - jeżeli ktoś mówi, że pies nie ma rodowodu, bo w miocie było dużo szczeniąt, to chce nas oszukać.

Rodowód nie jest niepotrzebnym papierem. Umożliwia hodowcom prowadzenie świadomej selekcji na podstawie cech nie tylko rodzica, ale też dalszych przodków i linii hodowlanych. Daje także większą gwarancję kupienia psa bez wad genetycznych.

Związek Kynologiczny w Polsce

Największa i najstarsza organizacja kynologiczna w Polsce. W 1938 r. powołano Polski Kennel Klub, który 2 czerwca 1939 r. został przyjęty do Międzynarodowej Federacji Kynologicznej (FCI). Po il wojnie światowej reaktywowano go pod nazwę Związek Kynologiczny w Polsce. Członkiem FCI - jako jedyne stowarzyszenie kynologiczne w kraju - został w 1957 r. Związek ma 46 oddziałów. Co roku organizuje ok. 120 wystaw psów rasowych oraz zawody psów towarzyszących, obronnych, obedience, agility i wyścigi chartów. Skupia głównie właścicieli i hodowców psów rasowych, ale jego członkiem może być właściciel kundelka, a nawet osoba bez psa.